overlay

TRAKEOSTOMİ BAKIMI

TRAKEOSTOMİ BAKIMI

  • Cerrahi olarak cilt ile trakeal mukoza arasında devamlılık oluşturacak şekilde trakeadaki ostiumun cilde ağızlaştırılmasıdır.
  • Kalıcıdır.
  • Dikkat Edilecek Noktalar
    • Trakeostomi tüpü ameliyatı sonrası ilk 12-24 saatte kanama riski açısından hasta yalnız bırakılmamalıdır.
    • Trakeostomi tüpü ameliyattan sonra kalıcı açıklığın oluşması için 3- 5 gün dış kanül değiştirilmeden yerinde bırakılmalıdır.
    •  Trakeostomi kanülü yarı kritik bir malzeme olduğundan Enfeksiyon Kontrol Komitesi’nin önerileri doğrultusunda yüksek düzey dezenfektan ile dezenfekte edilmelidir.
    • Trakeostomi iç kanülü ameliyat sonrası ilk üç gün içinde 2- 3 saat arayla, sonraki dönemde günde iki kere temizlenmeli, bağ değişimi ise kirlendikçe yapılmalıdır.
    • Trakeostomi kanülünün sekresyon/ pıhtı ile tıkanması önlenmelidir.
    • Cuff balon jimnastiği; balonlu (cuff’ lı) trakeostomi tüplerinde trakeada iskemiyi önlemek için hekimin önerdiği şekilde ya da iki saatte bir balonun havası boşaltılıp 15 dk sonra tekrar şişirilir.
    • Balonların havası boşaltılmadan önce mutlaka aspirasyon işlemi yapılmalı ve cuff basıncı bakım öncesi ve sonrası kontrol edilmelidir.
    • Trakeitis ve skar dokusunu oluşmasını önlemek için trakeostomili hastanın bulunduğu oda ısısı mümkün olduğunca 24oC ve odanın nem oranı % 60- 90 olmalıdır.
    • Trakeotomi/ trakeostomi ürünleri hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesi’nin önerilerine göre dezenfekte edilmeli ve etilenoksit ile steril edilen silikon ya da plastik tüpler gazı absorbe ettikleri için kullanılmamalıdır.
  • İşlem öncesi;
    • Hastanın solunum tipi ve sayısı değerlendirilmelidir.
    • Akciğer sesleri dinlenmeli; siyanoz, hipoksi yönünden hasta gözlenmeli, oksijen satürasyon düzeyine bakılmalı, oksijen tedavisi gerekli ise hastanın doğru oksijen miktarını ve nemlendirilerek alıp almadığı kontrol edilmelidir.
    •  Trakeostomi bölgesi sekresyon, kızarıklık, şişlik, akıntı açısından gözlenmeli ve değerlendirilmelidir.
    • Bakım için hastanın işbirliği yapabilme düzeyi değerlendirilmelidir.
    • Enfeksiyon açısından hastanın vücut ısısı değerlendirilmelidir
    • Tüp değişimi sırasında hastada boğulma hissi, öksürme ve morarma oluşabilir.
    • Bu nedenle işlem sırasında hasta solunum açısından sık sık değerlendirilmelidir.
    • Bakım sırasındaki işlemlerde cuff uzantısının reentübasyonlara neden olabileceği için kesilmemesine dikkat edilmelidir.
  • İşlem sonrası;
    • Mutlaka akciğer ve solunum sesleri dinlenmeli,
    •  Hasta hipoksi yönünden gözlenmeli,
    • Oksijen satürasyon düzeyine bakılmalıdır,
    • Tüpün pozisyonu ve derinliği değerlendirilmelidir,
    • İşlem sonrası ağız bakımı verilmelidir.

               Trakeostomi Bakımı

  • Trakeostomi dış kanülü, sadece gerekli olduğunda değiştirilmeli ve değiştirilirken temiz önlük giyilmeli, aseptik teknik kullanılmalıdır.
  • Takılan trakeostomi kanülü steril veya dezenfekte edilmiş olmalıdır.
  • Trakestomi kanülü çevresine antimikrobiyal topikal pomad kullanılmamalıdır.

               İşlem Basamakları

  • İç Kanülün Steril Olarak Değiştirilmesi

1. Eller el yıkama standardına göre yıkanır.

2. Malzemeler tam olarak hazırlanır, kolay ulaşılabilecek alana yerleştirilir.

3. İşlem hastaya açıklanır, hastadan izin alınır.

4. Hastanın mahremiyetine özen gösterilir, oda kapısı kapatılır, ziyaretçiler çıkarılır, perde/ paravan çekilir.

5. Hastanın trakeostomi bakımı ihtiyacı değerlendirilir.

6. Hastada ağrı değerlendirilmesi yapılır, hastanın ağrısı varsa işlem öncesi hekim istemine göre ağrı kesici yapılabilir.

7. Hastanın bilinci açıksa yarı oturur pozisyon verilir, koruyucu örtü hastanın göğsü üzerine yerleştirilir. Bilinci kapalı hasta lateral pozisyona getirilmeli, yüzü hemşireye dönük olmalıdır.

8. Eldiven giyilir, maske ve gözlük takılır.

9. Gerekli ise trakeal aspirasyon yapılır.

10. Dış kanülünün altındaki kirli pansuman çıkarılır ve atılır.

11. Trakeostomi bölgesi kızarıklık, ödem, sekresyon özelliği ve kanama yö- nünden değerlendirilir.

12. Eldivenler, gözlük ve maske çıkarılır ve eller el yıkama standardına göre yıkanır.

13. Steril malzeme seti steril tekniğe dikkat edilerek hazırlanır. Setin içindeki kaplardan birine serum fizyoljik (SF), diğerine uygun dezenfektan solüsyon koyulur.

14. Steril eldiven giyilir.

15. Dezenfektan solüsyon ıslatılmış aplikatörlerle kanülün dıştan görünen bölümü kurumuş sekresyonlardan temizlenir.

16. Steril distile suyla ıslatılmış pamuklu aplikatörlerle stoma çevresi temizlenir. Hemşirelik Bakım Standartları

17. Temizlenen bölge steril spançlarla kurulanarak bölgenin nemi alınır.

18. Hastada takılı olan iç kanülü çıkartmak için saat yönünün tersine 90 derece çevirerek kilidi açılır.

19. İç kanül yavaşça dışa doğru çekip çıkarılır.

Kirli iç kanül tek kullanımlık ise kirli poşetine atılır.

İç kanül metalse ince fırçayla fırçalanır, kanülün içi ve dışı temizlenir.

Daha sonra enfeksiyon kontrol komitesi önerilerine göre yarı kritik alet dezenfeksiyonu için seçilen uygun bir dezenfektan solüsyonu içeren kaba bırakılır.

20. İşlem sırasında eldiven kontamine olmuş ise eldiven çıkarılmalı yeniden steril eldiven giyilmelidir.

21. Dezenfektan solüsyon ile ıslatılmış aplikatörler ya da gazlı bezlerle dış kanülün kurumuş sekresyonları silinir.

22. Stoma çevresindeki sekresyonlar SF ile ıslatılmış aplikatörler/ gazlı bezlerle temizlenir. Silme işlemi merkezden dışa doğru dairesel şekilde, tek bir hareketle ve stomanın 5- 10 cm uzağına kadar yapılmalıdır.

23. Temizlenen bölgenin nemi steril spançlarla kurulanarak alınır.

24. İç kanül dezenfektan solüsyonlu kaptan Enfeksiyon Kontrol Komitesi’nin önerdiği süre dolduktan sonra alınır, SF ile durulanıp steril gaz spanç- larla kurulanır.

25. İç kanül dış kanülün içine sokularak, saat yönünde 90 derece çevirerek iç kanül hastaya yerleştirilir.

26. Cuff (balon) jimnastiği yaptırılır. a. Tek ya da çift tespit balonunun şişkinliği kontrol edilir, enjektör ile 5- 10 ml hava vererek balon şişirilir. Balon şişkinliği dört saatte bir kontrol edilir. b. Çift balonlularda balonların şişkinliği dönüşümlü olarak değiştirilir

27. Kirlenmiş olan trakeostomi bağının önce bir tarafı çözülüp temiz olan bağ takılır. Aynı işlem diğer taraf için uygulanır (kanülün çıkma tehlikesine karşın trakeostomi bağlarını değiştirme işlemi iki kişi tarafından yapılmalıdır).

28. Bağlar hastanın boynunun yan tarafında, bağ ile boyun arasında bir parmak girecek şekilde boşluk bırakarak bağlanır ve fazlalık uçlar makasla kesilir.

29. Dış trakeostomi kanülünün ön plakasının altına temiz gazlı bez yerleştirilir.

30. Göğüs üzerindeki koruyucu önlük ve tek kullanımlık malzemeler çıkarılır, atılır.

31. Eldivenler çıkarılır ve eller el yıkama standardına göre yıkanır.

32. Yapılan işlem, gözlemler ve bulgular kayıt edilir.